Dokuma Duruş İzinin Nedenleri, Mekanizmaları Ve Giderme Yöntemleri: Üretim Ve Kalite Perspektifi
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18061340Anahtar Kelimeler:
dokuma duruş izi, çözgü gerilimi, yeniden başlatma kontrolü, kumaş kalitesi, proses optimizasyonuÖzet
Dokuma duruş izi, tezgâhın planlı veya plansız duruşları sonrasında kumaş yüzeyinde ortaya çıkan ve çoğunlukla ton farkı veya mekanik deformasyon biçiminde gözlenen bir kalite kusurudur. Bu olgunun, üretim parametreleri, iplik özellikleri, çevresel koşullar ve operatör müdahale süresi gibi birçok değişkenin etkileşimiyle oluştuğu bilinmektedir. Duruş anında çözgü gerilim dengesinde meydana gelen ani değişimler, kumaşın dokusal bütünlüğünü bozarak hem estetik hem de yapısal açıdan kalıcı izlere yol açmaktadır. Literatürde yapılan çalışmalar, duruş izi davranışının yalnızca mekanik faktörlerle sınırlı olmadığını, haşıl kalitesi, terbiye koşulları, çözgü kondisyonlaması ve yeniden başlatma (restart) algoritmalarının da önemli etkiler yarattığını göstermektedir. Bu çalışmada, dokuma duruş izinin oluşum mekanizmaları çok yönlü biçimde ele alınmış; çözgü gerilimi, tezgâh kontrol sistemi, malzeme özellikleri ve çevresel faktörler arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Ayrıca, duruş izinin önlenmesine yönelik mekanik, proses temelli ve veri tabanlı modern yaklaşımlar karşılaştırılmıştır. Elde edilen bilgiler, üretim verimliliği ve kalite kontrol süreçlerinin entegrasyonu açısından dokuma işletmelerine yol gösterici niteliktedir.
Referanslar
Acar, F., 2015. Dokuma teknolojisinde proses kontrolü ve kalite yönetimi. Tekstil ve Konfeksiyon, 25(3): 301–309.
Acar, F., Demir, M., 2021. Prediction of weaving stop marks using artificial neural networks. Textile Research Journal, 91(15): 1654–1668.
ASTM International, 2011. ASTM E430-11: Standard test methods for measurement of gloss of high-gloss surfaces by abridged goniophotometry. ASTM International.
ASTM International, 2020. ASTM D1776-20: Practice for conditioning and testing textiles. ASTM International.
CIE, 2004. Colorimetry: CIE Publication No.15:2004. Commission Internationale de l’Eclairage.
Dornier, 2009. Tension compensation systems in modern weaving machines. Dornier Technical Report.
FAST Handbook, 2002. Fabric assurance by simple testing (FAST) manual. CSIRO Textile & Fibre Technology.
HunterLab, 2010. Understanding ΔE: Color difference metrics. Hunter Associates Laboratory Inc.
Kaur, R., Singh, S., 2022. Data-driven prediction of weaving stop marks using Random Forest approach. Indian Journal of Fibre & Textile Research, 47(2): 120–128.
Kawabata, S., 1980. The standardization and analysis of hand evaluation. Textile Machinery Society of Japan.
Kelmel, A., 1911. On loom stop marks and warp tension variations. Textile Manufacturer, 37(9): 125–131.
Liu, Y., Chen, W., Li, Z., 2020. Warp tension fluctuation analysis in loom stoppages. Journal of Textile Engineering, 66(4): 455–463.
Liu, Y., Zhang, H., Chen, W., 2018. Optical evaluation of stop mark defects on woven fabrics. AUTEX Research Journal, 18(6): 622–630.
Montgomery, D.C., 2012. Introduction to statistical quality control (7th ed.). John Wiley & Sons.
Picanol, 2005. Tension Equalizer Module: Improving restart quality. Picanol Technical Paper.
Redding, J., 1896. Observations on warp tension and stop marks. Textile Recorder, 14(3): 87–93.
Smith, R., Jones, P., 1974. Influence of stoppage duration on fabric appearance. Textile Research Journal, 44(7): 502–510.
Sönmez, F., 1998. Dokuma kumaşlarda duruş izinin oluşumu ve haşıl oranı etkisi. Tekstil ve Konfeksiyon, 8(2): 115–121.
Teli, M.D., Valia, S.P., 2019. Weaving preparatory processes and their optimization. Woodhead Publishing.
Textile Learner, 2023. Stop marks, starting marks and setting shed in weaving.
(https://textilelearner.net/stop-marks-starting-marks-and-setting-shed-in-weaving/),
(Erişim Tarihi: 09.11.2025).
Toyota, 2005. Soft start control systems in air-jet looms. Toyota Industries Technical Note.
Zhang, H., Li, P., Sun, J., 2021. Machine vision–based detection of weaving defects. Fibers and Polymers, 21(5): 1025–1033.
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 ISPEC JOURNAL OF SCIENCE INSTITUTE
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
